Những hình ảnh này cho thấy mọi người, mọi nước đều bình đẳng trước… thiên tai. Người dân giàu, người dân nghèo, nước lớn, nước nhỏ đều không thoát khỏi móng vuốt của thiên tai – dù có kẻ nông, có người sâu. Điều tạo nên sự khác biệt là cách người ta chống chỏi với thiên tai và cách hệ thống quản lý đất nước đó khắc phục những hậu quả của thiên tai.
Có người nói rằng ở Mỹ cái gì cũng được bảo hiểm nên sau đó sẽ được bảo hiểm đền. Tôi đã từng đến Houston (Texas) chỉ ít ngày sau đợt mưa dữ lụt sâu tháng 4-2016 và trực tiếp hiểu ra một thực tế rằng có không ít người – đặc biệt là những người thu nhập thấp, và càng đặc biệt hơn là những người gốc Việt không chịu tốn tiền mua bảo hiểm cho cái vụ nhà bị ngập nước. Tình hình này thường thấy ở những nơi hiếm khi xảy ra ngập lụt trước đây. Mà có mua bảo hiểm nhà ngập thì cũng chọn gói re rẻ thôi, vì cũng là bảo hiểm nhà ngập nhưng chẻ ra nhiều loại như mưa dột từ trên xuống, nước bên ngoài tràn vào,… Và những người này lãnh đủ hậu quả sau thiên tai. Nói gọn là mất nhà.
Mà có bảo hiểm cũng đâu thể lấy được tiền bồi thường ngay, nhất là trong những vụ thiên tai diện rộng quá nhiều người phải bồi thường. Tôi có người quen ở bang Louisiana bị mất nhà trong trận siêu bão Katrina năm 2005 mà phải cả năm sau mới nhận được tiền bồi thường. Đành rằng hãng bảo hiểm có chi tiền cho thuê nhà ở tạm, nhưng không an cư sao mà lạc nghiệp.
Đặc thù ở Mỹ là phần nhiều nhà làm bằng gỗ với vách thạch cao hay ván gỗ. Có những ngôi nhà nhìn bên ngoài có gạch thô, nhưng thật ra chỉ là những miếng gạch mỏng ốp vào cho nó… sang. Bởi ở Mỹ, nhà xây cực đắt. Thường thì nếu có tầng hầm thì người ta chỉ xây phần hầm. Cho nên, bị ngập nước coi như nhiều nhà phải rã ra làm lại.
Theo ước tính ban đầu, bão Harvey gây thiệt hại ít nhất là 35 tỷ USD, nghĩa là tương đương bão Katrina năm 2005. Hơn 19.000 tỷ gallon (khoảng 86.000 tỷ lít) nước đục ngầu màu vàng sậm dâng lên sau bão tràn khắp nơi sẽ gây ra những thiệt hại và tốn kém lớn cho việc khắc phục hậu quả sau này. Cho tới nay đã ghi nhận có khoảng 47 người chết. Hơn 100.000 ngôi nhà đã bị trận bão có sức gió mạnh tới 130mph khi đổ bộ đêm 25-8 tàn phá. Sau chuyến thị sát vùng duyên hải Texas Gulf Coast ngày 31-8-2017, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence nói rằng có hơn 300.000 người đã ghi tên nhận trợ cấp thiên tai.
Người Texas với truyền thống của dân cowboy miền Viễn Tây vốn có đặc tính ngoan cường và tự lập. Texas có nickname là “Lone Star State” (bang Ngôi sao Cô độc). Tin rằng họ sẽ nhanh chóng vượt qua lần bão dữ này. Các nhà nghiên cứu từ lâu dự báo rằng do ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu toàn cầu mà các trận bão đại dương khủng khiếp như Katrina, Harvey,… sẽ không cần visa mà vẫn nhập cảnh Mỹ thường hơn. Không chỉ người Texas nương dựa vào nhau mà cả nước Mỹ đông 321 triệu dân sống ở 50 tiểu bang trải rộng tới 9 múi giờ tiêu chuẩn (standard time zone) đang chung tay với những người đồng hương gặp tai ương.
God bless Texas. Make Texas great again.
PHẠM HỒNG PHƯỚC
+ Ảnh: Daily Mail và Internet. Thanks.
