Được Tòa Thánh Vatican chấp thuận, Thánh lễ Phong Chân phước cho Tôi tớ Chúa – Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, sẽ được tổ chức vào ngày thứ Năm 2-7-2026, tại Trung tâm Hành hương Tắc Sậy (Giáo phận Cần Thơ). Thánh lễ này do Đặc sứ của Đức Thánh Cha Lêô XIV là Đức Hồng y Luis Antonio G. Tagle, Tổng trưởng Phân bộ Khởi đầu Loan báo Tin Mừng của Tòa Thánh Vatican, chủ sự.

Theo Linh mục Ignatio Hồ Văn Xuân, Tổng đại diện Tổng Giáo phận Sài Gòn, kể từ khi đạo Công giáo vào Việt Nam năm 1533, tức gần 500 năm, đây là lần đầu tiên Tòa Thánh Vatican cho phép tổ chức lễ phong chân phước tại Việt Nam. Trước đây, các lễ phong chân phước liên quan đến người Việt đều diễn ra tại Roma.

Trong tài liệu chính thức của Giáo phận Cần Thơ, hình ảnh đã được chuẩn hóa với bố cục trang trọng, kèm danh xưng rõ ràng: “Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp – Linh mục tử đạo (1897–1946)”.

Ảnh chân dung chính thức của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp do Gi áo phận Cần Thơ công bố nhân dịp tuyên phong Chân phước cho Ngài.

Hồ sơ của Chân phước Phanxicô Xaviê trên website của Bộ Phong Thánh ghi rõ tên Thánh của Ngài là “Phanxicô Xaviê”.

Lâu nay, có không ít người, ngay cả trong Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, sử dụng tân thánh rút gọn của Cha Trương Bửu Diệp là “Phanxicô”. Trong khi, chính thức (theo các văn bản trong hồ sơ phong thánh và Tông sắc của Đức Giáo hoàng Phanxicô, được công bố ngày 25-11-2024) phải dùng tên Thánh đầy đủ là “Phanxicô Xaviê” (tiếng Tây Ban Nha: Francisco Javier; tiếng Bồ Đào Nha: Francisco Xavier), trong tiếng Anh là Francis Xavier, viết tắt là FX. Thánh Phanxicô Xaviê sinh năm 1506 tại Javier (Tây Ban Nha) và được tuyên Thánh năm 1622.

Sở dĩ phải dùng tên Thánh đầy đủ là để phân biệt với Thánh Phanxicô Thành Assisi (Francesco d’Assisi) hay còn gọi là Thánh Phanxicô Khó Nghèo, người sinh năm 1181 (hay 1182) tại Assisi (Ý) và được tuyên Thánh năm 1228.

Trường hợp tương tự vẫn xảy ra với hai Thánh Gioan Baotixita – Gioan Tẩy giả (John the Baptist) và Gioan Tông đồ (John, John the Apostle). Lâu nay, người ta vẫn gọi gọn Thánh Gioan Baotixita là Thánh Gioan. Xin thành thật khai báo, tên Thánh gốc của A Phủ là Gioan Baotixita, nhưng có một thời sau đó, khi lớn lên, do bị Thánh Gioan Tông đồ “chinh phục” nên A Phủ tự xưng tên Thánh của mình là “Gioan”. Sau này, khi tri thiên mệnh rồi mới hiểu rõ lẽ đời bèn đấm ngực “lỗi tại tôi” 3 lần xưng hô lại cho đúng.

Điều đáng tiếc là trong không ít văn bản của chính một số giáo phận của Việt Nam vẫn dùng tên Thánh “ngắn gọn” như vậy. Đây là điều mà A Phủ thiển nghĩ cần phải cẩn trọng và hiệu chỉnh.  

P/S: Để bạn có thể tham khảo thêm, có thông tin như sau: Linh mục Carôlô Hồ Bặc Xái, nguyên Tổng đại diện Giáo phận Cần Thơ, được giới thiệu trong đội ngũ chuyên gia khảo cứu, nghiên cứu phục vụ cho án phong Chân phước, có đến nơi Cha Trương Bửu Diệp được sinh ra là giáo xứ Cồn Phước và xem trong sổ rửa tội, thấy ghi Cha Trương Bửu Diệp mang tên thánh Phanxicô, nghĩa là Phanxicô Assisi, chứ không phải Xaviê. Linh mục Carôlô Hồ Bặc Xái từng đề cập tới phát hiện này trong cuộc trả lời phỏng vấn trên trang Truyền thông Hội đồng Giám mục Việt Nam. Tuy nhiên, lúc đó hồ sơ đã gửi qua Vatican xin tuyên thánh với tên Thánh Phanxicô Xaviê. Vào giữa năm 2011, Giáo phận Cần Thơ đã chính thức khai mở án phong thánh cho Cha Trương Bửu Diệp. Từ ngày 22 đến 25-8-2011, đơn thỉnh nguyện mở án phong thánh (gọi là libellus) được đệ trình và được giám mục giáo phận (lúc đó là Đức Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên) chấp thuận, cho phép bắt đầu điều tra cấp giáo phận. Cuối tháng 4-2017, Đức Giám mục Cần Thơ Stêphanô Tri Bửu Thiên công bố việc điều tra cấp giáo phận đã hoàn tất và gửi toàn bộ kết quả đến Bộ Tuyên thánh ở Rôma. Ngày 30-5-2017, Bộ này đã chính thức nhận được hồ sơ. Trong năm 2017, Bộ này lần lượt phê chuẩn Cáo thỉnh viên (cho án phong) tại Rôma và thẩm tra nội dung cuộc điều tra tại Cần Thơ. Ngày 25-1-2019, Bộ Tuyên thánh kết luận cuộc điều tra có giá trị để khởi sự án phong Chân phước cho Linh mục Trương Bửu Diệp. Sắc lệnh của Đức Giáo hoàng Phanxicô, được công bố ngày 25-11-2024, chính thức ghi Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp vào sổ bộ các Chân phước của Giáo hội. Ngày 3-12-2025, Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh Vatican có văn bản số N.25.954 thông báo Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chấp thuận đề nghị của Đức Giám mục Gíao phận Cần Thơ, cho phép tổ chức lễ tuyên phong Chân phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp ngay tại Nhà thờ Tắc Sậy vào ngày 2-7-2026.

A.P.