Sức mạnh các hộ chiếu trên thế giới năm 2026
Hộ chiếu (passport) có thể giống như những cuốn hồi ký rút gọn, những con dấu xuất nhập cảnh trên đó kể những câu chuyện lãng mạn về khát vọng phiêu lưu, tự do và cảm giác thuộc về. Bất luận ở một nước phát triển hay đang phát triển, người ta vẫn thích khoe những con dấu trên hộ chiếu như những “chiến tích” du lịch đó đây toàn cầu của mình.
Nhưng có những người coi hộ chiếu như là biểu tượng của sự bất bình đẳng toàn cầu và những biến động địa chính trị. Hộ chiếu của một số quốc gia cho phép người sở hữu đi du lịch nước ngoài chỉ bằng cách đặt vé máy bay và chuẩn bị hành lý. Tuy nhiên, ở những quốc gia khác, việc xin thị thực (visa) lại yêu cầu đặt lịch hẹn tại lãnh sự quán gần nhất, xuất trình giấy tờ chứng minh danh tính và khả năng tài chính, rồi chờ đợi hàng tuần để có quyết định.
Có một thực tế là quyền lực của hộ chiếu có thể thay đổi theo thời gian. Một trong những yếu tố chính là tùy thuộc vào chính sách của nước muốn đến và mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Nó khiến người mang hộ chiếu của nước này có thể dễ dàng hay khó khăn khi xin visa tới nước khác (ở đây chỉ nói cách chung là visa du lịch). Và theo cách quen thuộc, quyền lực của hộ chiếu (power of passport) được đánh giá, xếp hạng dựa trên số lượng quốc gia, vùng lãnh thổ mà người sở hữu hộ chiếu có thể nhập cảnh mà không cần thị thực, hoặc với thị thực tại cửa khẩu, giấy phép du lịch điện tử (ETA) hoặc thị thực điện tử nhanh. Điều này được gọi là điểm số di động hay điểm số tự do đi lại (mobility score).
Hiện có những trang web, tổ chức chuyên xếp hạng quyền lực của các hộ chiếu toàn cầu và được cập nhật định kỳ. Quen thuộc như Passport Index hiện xếp hạng passport của 193 nước thành viên Liên Hiệp Quốc và 6 vùng lãnh thổ (ROC Taiwan, Macao – SAR China, Hong Kong – SAR China, Kosovo, Palestinian Territory và Vatican); hay Henley & Partners có văn phòng ở hơn 70 nước. Tất nhiên, thứ hạng của hộ chiếu có thể khác nhau ở từng bảng xếp hạng, tùy theo phương thức đánh giá của từng tổ chức.
Báo Anh The Guardian ngày 23-7-2026 cho biết: Trong 10 năm qua, nhiều quốc gia đã được tiếp cận với nhiều điểm đến hơn và thoạt nhìn, có vẻ như thế giới đang mở cửa. “Mọi người nghĩ rằng các rào cản đang gia tăng khi phe cực hữu lên nắm quyền ở nhiều nơi trên thế giới,” Armand Arton, người điều hành Passport Index, một trang web theo dõi các yêu cầu về thị thực, cho biết. “Nhưng số liệu thống kê cho thấy ngày càng nhiều quốc gia đang ký kết các thỏa thuận miễn thị thực.”
Sức mạnh hộ chiếu của các quốc đảo nhỏ đã tăng lên khi họ được miễn thị thực từ các nước đang phát triển. Armand Arton cho rằng sự gia tăng này là do dân số của các quốc gia này thường nhỏ, không bị coi là mối đe dọa an ninh quốc gia, và do một số chính phủ cảm thấy có nghĩa vụ đạo đức phải miễn thị thực cho những người đang phải đối mặt trực tiếp với khủng hoảng khí hậu.
Trung Quốc đã vươn lên bằng cách mở cửa và mở rộng các thỏa thuận song phương với các nước láng giềng trong khu vực. Kể từ khi ký kết thỏa thuận miễn thị thực song phương với Singapore vào tháng 2-2024, lượng khách du lịch giữa hai nước đã tăng mạnh.
Khi các quốc gia ký kết thỏa thuận miễn thị thực với khu vực Schengen, bao gồm 29 quốc gia Châu Âu, thứ hạng hộ chiếu của họ có thể tăng vọt gần như chỉ sau một đêm. Đó là lý do tại sao Georgia, Ukraine và Kosovo nằm trong số những quốc gia có thứ hạng hộ chiếu tăng cao nhất.
Vjosa Musliu là phó giáo sư tại Đại học Vrije Universiteit Brussel (một đại học nghiên cứu tại Brussels, Bỉ), người đã viết về trải nghiệm du lịch với hộ chiếu Kosovo, quốc gia có khả năng đi lại tự do hơn. Bà mô tả niềm vui khi thấy người thân và bạn bè của mình có thể đi du lịch. “Đây là những người thuộc tầng lớp trung lưu khá giả, có công việc ổn định nhưng chưa bao giờ đi du lịch vì chi phí xin visa quá cao, đôi khi lên tới gần 300 bảng Anh,” bà nói. Nhưng việc đi lại không cần visa không có nghĩa là bạn tự động được nhập cảnh miễn phí, bà nói thêm. “Về mặt kỹ thuật, bạn có thể đi lại miễn phí, nhưng vẫn có quá trình thẩm vấn mang tính chủ quan diễn ra ở biên giới.”
Hầu hết các hộ chiếu đều được nới lỏng quy định trong thập kỷ qua, nhưng một số lại tụt hạng trong bảng xếp hạng. Vanuatu đã tụt 14 bậc khi EU và Anh loại bỏ nước này khỏi danh sách miễn thị thực, với lý do lo ngại về chương trình cấp quốc tịch cho nhà đầu tư của Vanuatu. Mỹ cũng tụt 5 bậc xuống hạng 9 trong năm nay, chủ yếu do các quốc gia áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong hệ thống thị thực của họ để đáp trả việc Washington siết chặt các yêu cầu về thị thực.
Rồi còn những quốc gia như Afghanistan, Iraq, Syria, Pakistan và Somalia, mà thế giới vẫn còn đóng cửa phần lớn. Bất kỳ ai mang hộ chiếu Afghanistan chỉ có thể đi du lịch miễn thị thực đến ba quốc gia, và phải xin thị thực tại lãnh sự quán trước khi đi đến 113 quốc gia khác.
Người mang hộ chiếu Afghanistan cũng bị cấm nhập cảnh vào Mỹ, nơi công dân của 19 quốc gia phải đối mặt với lệnh cấm du lịch hoàn toàn, và 20 quốc gia khác phải đối mặt với các hạn chế một phần.
Một hộ chiếu yếu có thể làm lu mờ ngay cả những thành tựu lớn nhất trong cuộc sống. Ông Omar Artan lẽ ra đã trở thành trọng tài người Somalia đầu tiên điều khiển các trận đấu tại FIFA World Cup 2026 ở Mỹ sau khi tên ông được FIFA điền vào danh sách cuối cùng cho giải đấu, nhưng ông đã bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ.
Passport Index đã giới thiệu “điểm chào đón” (welcoming score), đếm số lượng quốc gia mà người sở hữu hộ chiếu đủ điều kiện nhập cảnh vào một điểm đến mà không cần thị thực, hoặc với thị thực tại cửa khẩu, ETA hoặc thị thực điện tử. Mặc dù một số thị thực điện tử vẫn yêu cầu nộp và xem xét giấy tờ, nhưng nhìn chung chúng được coi là ít rắc rối hơn so với thị thực truyền thống.
Việc so sánh điểm chào đón (welcoming score) với điểm tự do đi lại (mobility score) của các quốc gia cho thấy một bức tranh phức tạp. Hoa Kỳ, Canada, Úc và New Zealand sở hữu một số hộ chiếu mạnh nhất thế giới, nhưng lại giữ biên giới của mình tương đối đóng cửa. Ở phía đối diện là các quốc gia như Nam Sudan, Nigeria, Ethiopia và Cộng hòa Dân chủ Congo, công dân của họ cần thị thực để đi đến hầu hết các điểm đến, nhưng chính phủ của họ lại cho phép du khách nước ngoài nhập cảnh tương đối dễ dàng.
29 quốc gia Châu Âu thuộc Hiệp định Schengen Agreement (ký kết ngày 14-6-1985), gồm 25 nước EU và 4 nước không thuộc EU (non-EU là Iceland, Na Uy, Thụy Sĩ và Liechtenstein), cho phép nhập cảnh không cần visa đối với gần một nửa số quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, những người không thể đi du lịch không cần visa phải xin visa trước tại lãnh sự quán. Điều này chủ yếu áp dụng cho người mang hộ chiếu từ Nam và Đông Nam Á, Bắc Phi, Trung Á, Trung Đông và hầu hết các nước thuộc khu vực châu Phi cận Sahara.
Theo nhóm tác giả Ana Lucía González Paz, Prina Shah và Garry Blight viết trên báo The Guardian, ngoài khu vực Schengen, khả năng di chuyển bằng hộ chiếu dự kiến sẽ tăng lên thông qua các thỏa thuận song phương và khu vực mới. Châu Phi vẫn là khu vực kém hội nhập nhất, chỉ có 29% lượng khách du lịch trong lục địa được miễn thị thực.
Cán cân cũng sẽ thay đổi khi nhiều quốc gia thay thế thị thực truyền thống bằng ETA điện tử và thị thực điện tử, “nhờ những tiến bộ trong an ninh biên giới, sàng lọc du khách và quản lý nhập cư kỹ thuật số”, theo ông Armand Arton, người điều hành Passport Index. Điều này có thể báo hiệu sự kết thúc của thị thực giấy. Nhưng theo ông Arton, điều này cũng có nghĩa là những du khách trước đây được miễn thị thực sẽ ngày càng phải xin giấy phép điện tử trước khi khởi hành. Ví dụ, EU có kế hoạch giới thiệu hệ thống giấy phép du lịch Etias cho những du khách hiện đang được miễn thị thực.
TOP 10 PASSPORT MẠNH NHẤT THẾ GIỚI VÀO GIỮA NĂM 2026
Theo Passport Index
| PASSPORT | THỨ HẠNG 2026 | SỐ NƯỚC MIỄN VISA (hay chỉ cần visa điện tử, ETA, visa tại cửa khẩu) |
| Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) | 1 | 182 |
| Singapore | 2 | 175 |
| Tây Ban Nha | 3 | 174 |
| Malaysia | 3 | 174 |
| Bỉ | 4 | 173 |
| Luxembourg | 4 | 173 |
| Pháp | 4 | 173 |
| Đan Mạch | 4 | 173 |
| Đức | 4 | 173 |
| Thụy Điển | 4 | 173 |
| Hà Lan | 4 | 173 |
| Phần Lan | 4 | 173 |
| Ý | 4 | 173 |
| Thụy Sĩ | 4 | 173 |
| Hy Lạp | 4 | 173 |
| Bồ Đào Nha | 4 | 173 |
| Áo | 4 | 173 |
| Na Uy | 4 | 173 |
| Ireland | 4 | 173 |
| Nhật Bản | 4 | 173 |
| Malta | 5 | 172 |
| Ba Lan | 5 | 172 |
| Hungary | 5 | 172 |
| Croatia | 5 | 172 |
| Latvia | 5 | 172 |
| Hàn Quốc | 5 | 172 |
| Romania | 6 | 171 |
| Slovenia | 6 | 171 |
| CH Czech | 6 | 171 |
| Slovakia | 6 | 171 |
| Bulgaria | 6 | 171 |
| Estonia | 6 | 171 |
| Cyprus | 7 | 170 |
| Lithuania | 7 | 170 |
| Vương quốc Anh | 8 | 169 |
| Canada | 8 | 169 |
| Liechtenstein | 8 | 169 |
| New Zealand | 8 | 169 |
| Iceland | 9 | 168 |
| Úc | 9 | 168 |
| Hoa Kỳ | 10 | 167 |
| Monaco | 10 | 167 |
| Việt Nam | 75 | 69 |
Theo Henley & Partners
| PASSPORT | THỨ HẠNG 2026 | SỐ NƯỚC MIỄN VISA (hay chỉ cần visa điện tử, ETA, visa tại cửa khẩu) |
| Singapore | 1 | 192 |
| Nhật Bản | 2 | 188 |
| Hàn Quốc | 2 | 188 |
| Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) | 2 | 188 |
| Thụy Điển | 3 | 187 |
| Bỉ | 4 | 186 |
| Đan Mạch | 4 | 186 |
| Phần Lan | 4 | 186 |
| Pháp | 4 | 186 |
| Đức | 4 | 186 |
| Ireland | 4 | 186 |
| Ý | 4 | 186 |
| Luxembourg | 4 | 186 |
| Hà Lan | 4 | 186 |
| Na Uy | 4 | 186 |
| Tây Ban Nha | 4 | 186 |
| Áo | 5 | 185 |
| Hy Lạp | 5 | 185 |
| Malta | 5 | 185 |
| Bồ Đào Nha | 5 | 185 |
| Thụy Sĩ | 5 | 185 |
| Hungary | 6 | 184 |
| Ba Lan | 6 | 184 |
| Vương quốc Anh | 6 | 184 |
| Úc | 7 | 183 |
| Canada | 7 | 183 |
| CH Séc (Czechia) | 7 | 183 |
| Latvia | 7 | 183 |
| Malaysia | 7 | 183 |
| New Zealand | 7 | 183 |
| Slovakia | 7 | 183 |
| Slovenia | 7 | 183 |
| Croatia | 8 | 182 |
| Estonia | 8 | 182 |
| Liechtenstein | 9 | 181 |
| Lithuania | 9 | 181 |
| Iceland | 10 | 180 |
| Hoa Kỳ | 10 | 180 |
| Việt Nam | 87 | 48 |
HẠNH LEE
