Chiều thứ Sáu 21-8-2026, A Phủ nghe lời rủ rê “tới chung vui với tụi con” của bạn Nguyễn Công Đăng Sơn (Sơn Nguyễn), trước ở CoolerMaster Việt Nam, nay vừa “transforming” qua SanDisk Việt Nam. Đó là sự kiện ra mắt dòng SSD mới Optimus SSD của nhà SanDisk tổ chức tại Hilton Saigon Hotel.

Tại đây, A Phủ gặp lại bạn lưu niên hơn 2 thập niên Phạm An Dương, xưa là Giám đốc Marketing của Intel Việt Nam, nay là Giám đốc NVIDIA Việt Nam. Bạn là một trong những “ex Intel-people” may mắn chuyển đổi ngoạn mục từ “chip” tới “chip”.

Trong câu chuyện bên lề, bạn Dương cho biết giờ đây trí tuệ nhân tạo AI đã phủ sâu rộng ở Việt Nam. Các doanh nghiệp, đặc biệt là các ông lớn công nghệ hay có mảng dịch vụ số, dịch vụ online, hầu như đã hoạt động dựa trên AI. Các ông lớn thì tậu các siêu máy tính AI về lập trung tâm dữ liệu riêng. Còn các nhà nho nhỏ hơn thì dùng AI trên Cloud của các ông lớn Cloud như Microsoft, Google, Amazon,… Trong thời gian qua, do vẫn còn vướng những quy định ngặt nghèo của Chính phủ Mỹ về xuất khẩu công nghệ cao, NVIDIA chủ yếu cung cấp các siêu máy tính AI cho khách hàng Việt Nam dưới dạng các dự án. Trong tháng 9-2026, NVIDIA sẽ chính thức tham gia thị trường mini siêu máy tính AI cá nhân ở Việt Nam với những sản phẩm của chính NVIDIA, như NVIDIA DGX Spark. Trước nay, trên thị trường Việt Nam đã xuất hiện những siêu máy tính AI mini NVIDIA DGX Spark từ các đối tác OEM của NVIDIA.

Một bạn IT cũ khác tên Thông, người vẫn làm tại công ty của bạn Trí – một người bạn chung – cũng có mặt tại sự kiện với tư cách đối tác của SanDisk, nói rằng thế giới máy tính hiện nay là của AI PC. Ngày càng có nhiều người dùng máy tính, từ chuyên nghiệp tới sử dụng cá nhân, đang từ bỏ máy tính truyền thống để chuyển mạnh sang máy tính có khả năng AI. Chẳng hạn, thay vì mua linh kiện rời về tự lắp ráp máy tính (Build PC, DIY) theo nhu cầu, người dùng chọn mua các bộ máy tính AI của các hãng với cấu hình và giá cả phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình. Một trong những nguyên nhân là giá linh kiện (đặc biệt là chip và bộ nhớ RAM, ổ lưu trữ SSD) giờ đã tăng cao khủng khiếp. Ví dụ, giá 1 cặp RAM DDR5 16GBx2 giờ hơn 10 triệu đồng hay 1 cặp DDR5 32GBx2 giờ khoảng 25 triệu đồng. Bây giờ, người ta chỉ sắm máy tính khi thật sự cần và sắm vừa đủ xài chớ không còn vung tay thoải mái như xưa.

Về chuyện linh kiện máy tính, bạn Thông gọi là một bi kịch. Trước đây, có một thời gian dài, các nhà sản xuất và các nhà phân phối khốn đốn vì không bán được hàng, tồn kho quá nhiều – vừa chôn vốn, vừa phải tốn chi phí lưu kho. Rồi khi giá linh kiện tăng vọt, họ hưởng lợi nhuận cực lớn từ lượng hàng tồn kho trước đó. Chỉ có điều, khi giá linh kiện vọt qua “ngưỡng thị trường”, người dùng bình thường không còn khả năng mua nữa, các nhà sản xuất và nhà phân phối lại gặp khủng hoảng. Nhà sản xuất nào có năng lực thì chuyển qua tập trung sãn xuất các loại linh kiện cao cấp cho máy tính hiệu năng cao, máy tính AI và trung tâm dữ liệu AI đang bùng nổ như nấm sau mưa và là nguyên nhân ngốn RAM và ổ lưu trữ data.

Bạn Thông cũng nói rằng giờ có loại hình “công ty một người” khi các công việc của công ty, thậm chí cả những công việc phức tạp và nhạy cảm như kế toán, có thể giao cho AI làm.

A.P.